«اگر شیشه نمیشکست، نمیفهمیدم بچهام را بردهاند»
یکی از مادران به ایراناینترنشنال گفت صبح روز امتحان، فرزندش از مقابل خانه ربوده شده است. به گفته او، اگر شیشه ورودی ساختمان شکسته نمیشد، ممکن بود اصلا متوجه بردن کودکش نشود. این مادر میگوید حدود ۱۰ مرد تنومند که خود را مامور معرفی میکردند، با خشونت فرزندش را بردند.
او افزود: «بچهام گریه میکرد و داد میزد مامان نجاتم بده. پدرش را زدند و به من گفتند خفه شو و تهدید کردند اگر ادامه بدهم، بچه دیگرم را هم میبرند.»
به گفته این مادر، ماموران در پاسخ به این سوال که فرزند ۱۷ سالهاش را کجا میبرند، گفتهاند «اوین». با این حال، این خانواده پس از چهار روز مراجعه به نهادهای مختلف، تنها یک پاسخ شنیدهاند: «اینجا نیست.»
او گفت مقابل زندان اوین از یکی از نگهبانان پرسیده آیا خودش فرزند دارد یا نه و نگهبان پاسخ داده است: «شرمنده، خیلی از ما هم خبر نداریم.»
کودک ۱۴ ساله و وعده «آزادی سریع»
در روایت دیگری، یکی از بستگان یک کودک ۱۴ ساله به ایراناینترنشنال گفت خانواده بهشدت ترسیدهاند و به وعده بازجوها درباره «آزادی سریع» دل بستهاند. او میگوید حتی پس از نشان دادن ویدیوهای اعتراف اجباری، خانواده همچنان امیدوار است که فرزندشان بهزودی آزاد شود.
بهگفته این منبع، این کودک مبتلا به اوتیسم است و فعالیتهای روزمرهاش به بازیهای رایانهای و موسیقی محدود بوده است. مادر این کودک پس از شنیدن خبرهای مربوط به صدور احکام اعدام، دچار اضطراب شدید شده و مدام میپرسد چه باید بکند.
وکیلی که اجازه ورود به پروندهها را ندارد
یک وکیل دادگستری نیز به ایراناینترنشنال گفت بارها برای پذیرش وکالت دانشآموزان و کودکان بازداشتشده مراجعه کرده، اما هیچیک از درخواستهایش پذیرفته نشده است.
بهگفته او، در برخی پروندهها کودکان به اتهامهایی مانند «حمل سلاح سرد» و «تخریب اموال عمومی» متهم شدهاند و در مواردی بدون حضور وکیل و حتی بدون اطلاع خانواده بازجویی شدهاند.
نگهداری در سولهها و آزادی با وضعیت نامناسب
بر اساس اظهارات خانوادهها و وکلا، تعدادی از کودکان نه در زندان یا بازداشتگاههای رسمی، بلکه در سولههایی در اطراف تهران و در شرایط نامناسب نگهداری شدهاند.
بسیاری از آنها نمیدانستند چه اوراقی را امضا میکنند و برخی نیز بدون امضای هیچ سندی به خانواده تحویل داده شدهاند؛ کودکانی که اغلب از نظر روحی و جسمی در وضعیت مناسبی نبودهاند.
روایت رسمی و واقعیت میدانی
در همین حال، وزیر دادگستری جمهوری اسلامی اعلام کرده است که تعدادی از نوجوانان ۱۶ تا ۱۸ ساله بازداشتی در «کانون اصلاح و تربیت» نگهداری میشوند. او همچنین مدعی شده عمده کودکان پس از تعیین تکلیف آزاد شدهاند.
با این حال، یکی از خانوادهها گفت فرزند ۱۶ سالهشان پس از یک هفته بیخبری، در سولهای در اطراف تهران پیدا شده و تنها پس از پرداخت بیش از یک میلیارد تومان نقدی آزاد شده است. این دختر نوجوان، دو روز بعد بهدلیل عفونت خونی بیهوش شده و هماکنون در بخش مراقبتهای ویژه بستری است.
بازداشت در مدرسه؛ «انگار دنبال قاتل زنجیرهای بودند»
یک معلم پایه یازدهم یکی از مدارس تهران به ایراناینترنشنال ماموران یک دانشآموز را با فریاد و عربدهکشی از داخل مدرسه بازداشت کردهاند.
بهگفته او، اجازه تماس با خانواده داده نشده و ماموران تهدید کردهاند در صورت مقاومت، همه دانشآموزان را بازداشت میکنند؛ رفتاری که باعث حمله عصبی یکی از دانشآموزان شده است.
این معلم پرسید: «براساس کدام قانون، یک کودک را با چشمبند و این میزان خشونت از مدرسه میبرند؟»
نگرانی فعالان حقوق کودک از وضعیت بازداشت و پس از آزادی
فعالان حقوق کودک با ابراز نگرانی جدی نسبت به این بازداشتها تاکید میکنند که شیوه برخورد با کودکان و نوجوانان بازداشتشده، با موازین حقوق کودک—چه در قوانین داخلی و چه در تعهدات بینالمللی ایران—همخوانی ندارد.
به گفته آنها، بازداشت خشن، بیخبری خانوادهها، محرومیت از وکیل و نگهداری در اماکن نامعلوم، نهتنها امنیت کودکان در دوران بازداشت را به خطر میاندازد، بلکه پیامدهای سنگین و ماندگاری بر سلامت جسمی و روانی آنان پس از آزادی برجای میگذارد؛ پیامدهایی که میتواند زندگی این کودکان و خانوادههایشان را برای همیشه تحت تاثیر قرار دهد.
